Antibiyotiklerin gereksiz ve yanlış kullanımının direnç gelişimini hızlandırdığına dikkat çeken Medicana Sağlık Grubu Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Gülay Kılıç, doğru antibiyotik kullanımının önemini vurguladı.
Türkiye’nin Avrupa’da antibiyotik tüketiminde ilk sırada yer alması, antibiyotik direnciyle mücadelenin önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Antibiyotik direncinin bazı enfeksiyonların tedavisini güçleştirebileceğini ve kullanılabilecek tedavi seçeneklerini sınırlandırdığını belirten Medicana International Ankara Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Gülay Kılıç, bu durumun yalnızca bireysel tedavileri değil, toplum sağlığını da ilgilendiren bir sorun olduğuna dikkat çekerek, “Antibiyotikler bakteriyel enfeksiyonların tedavisinde önemli bir yere sahiptir. Ancak her enfeksiyonda antibiyotik kullanılması gerekmez. Gereksiz ya da uygun olmayan antibiyotik kullanımı, dirençli bakterilerin ortaya çıkmasına ve yayılmasına zemin hazırlayabilir. Bu nedenle antibiyotiklerin doğru zamanda, doğru endikasyonla ve hekim önerisi doğrultusunda kullanılması büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.
Grip ve soğuk algınlığını tedavi etmez
Antibiyotiklerin yalnızca bakterilere karşı etkili olduğunu hatırlatan Dr. Kılıç, viral enfeksiyonlarda antibiyotik kullanımının yanlış bir yaklaşım olduğuna dikkat çekerek, şunları söyledi:
“Grip ve soğuk algınlığı gibi viral enfeksiyonlarda antibiyotikler virüsleri ortadan kaldırmaz. Bu tür hastalıklarda antibiyotik kullanılması iyileşmeyi hızlandırmadığı gibi gereksiz ilaç maruziyetine ve antibiyotik direncine katkıda bulunabilir. Antibiyotik gerekip gerekmediğine hastalığın belirtileri, muayene sonuçları ve gerekli görülen tetkikler doğrultusunda hekim karar vermelidir. Daha önceki bir hastalıktan kalan antibiyotiklerin yeniden kullanılması, başka bir kişiye reçete edilmiş ilacın alınması ya da tedavinin önerilenden farklı uygulanması doğru değildir. Antibiyotiğin gerekliliğine, dozuna ve kullanım süresine hasta kendi başına karar vermemeli; hekim önerisine uymalıdır.”
Geniş etkili antibiyotikler her zaman daha iyi bir seçenek değil
Antibiyotik seçiminde ilacın etki alanının ve hastanın klinik durumunun dikkate alınması gerektiğini vurgulayan Dr. Kılıç, “Daha geniş etkili bir antibiyotiğin her zaman daha güçlü ya da daha doğru bir seçenek olduğu düşünülmemelidir. Antibiyotik seçimi, enfeksiyonun türüne, muhtemel etkene, hastanın özelliklerine ve gerektiğinde mikrobiyolojik test sonuçlarına göre yapılmalıdır. Gereksiz yere geniş etkili antibiyotiklere başvurulması, bakteriler üzerindeki direnç baskısını artırabilir. Hastalarımızın gerçekten ihtiyacı olduğunda elimizdeki antibiyotiklere gelişen direnç nedeniyle daha yan etkisi fazla veya daha az etkili antibiyotik kullanmak veya hastaneye yatırmak zorunda kalabiliyoruz ve hatta burada da tedavi başarısızlığı olabilmektedir. Bu nedenle uygun hastada uygun antibiyotiğin seçilmesi ve tedavinin klinik bulgulara göre yönetilmesi önemlidir” dedi.
Antibiyotik direnci ile mücadele edilmeli
Antibiyotik tüketiminin azaltılmasının ve direnç gelişiminin izlenmesinin önemine dikkat çeken Dr. Kılıç, mücadelenin yalnızca bireysel ilaç kullanımıyla sınırlı olmadığını, toplumun her kesimine sorumluluk düştüğünü vurgulayarak sözlerini şöyle sonlandırdı:
“Antibiyotik direnciyle mücadele; akılcı antibiyotik kullanımı, enfeksiyonların önlenmesi, el hijyeni, aşılamanın desteklenmesi, hastanelerde enfeksiyon kontrol önlemlerinin uygulanması ve direnç verilerinin düzenli izlenmesiyle mümkündür. Türkiye’de de antibiyotik tüketimi ve direnç oranlarının bilimsel veriler doğrultusunda değerlendirilmesi, doğru politikaların geliştirilmesi açısından önemlidir. Antibiyotiklerin etkisini korumak, hem bugünün hem de gelecek nesillerin tedavi imkanlarını korumak anlamına geliyor. Antibiyotikler her ateşte, her boğaz ağrısında ya da her enfeksiyon belirtisinde başvurulması gereken ilaçlar değildir. Üst solunum yolu enfeksiyonların çoğu viraldir. Gereksiz antibiyotik kullanmamak, hekim önerilerine uymak ve enfeksiyonlardan korunmaya yönelik önlemleri uygulamak bu mücadelenin temel adımlarıdır. Antibiyotiklerin gelecekte de etkili olabilmesi için onları doğru ve bilinçli kullanmalıyız.”
